Istnieje nawet specjalny typ nauczyciela-aktora. Ale takie sztuczne przetwarzanie reakcji grozi ich wynaturzeniem, a przez to bardzo często spaczeniem stosunku wychowawczego i pozbawieniem go realnej siły oddziaływania. Wobec tych trudności realizowania tak pojętej sztuki wychowawczej, doniosłe znaczenie dla wychowania ma możliwość korzystania w jak najszerszych granicach z wpływów naturalnego kontaktu ludzkiego, nie deformowanego sztucznie, a tylko co najwyżej selekcjonowanego i kierowanego w pewien sposób. Wychowywanie przez grupę odpowiednio dobraną i kierowaną opiera się na tej właśnie zasadzie. Naturalne stosunki i reakcje zachodzące między członkami takiej grupy, przy wzajemnym obcowaniu jej członków, stają się tu punktem wyjścia wpływów urabiających jednostki w sposób trwały. Sztuka wychowawcza w tym znaczeniu sprowadza się głównie do normowania wpływów naturalnego obcowania młodych ze starszymi i rówieśnikami przez stwarzanie odpo- . wiednich warunków ich występowania.

Podobne strony: Stosunek wychowawczy i nie tylko.